Baszta pod Zrębem

Ruiny Baszty pod Zrębem znajdują się na Starym Przedmieściu w pobliżu Motławy. W pobliżu ulic Żabi Krók i Pod Zrębem, niedaleko Przystani i wypożyczalni kajaków. Nazwa baszty pochodzi od kształtu prostokątnego dachu, z dwoma narożnikami ("zrębami") nadwieszonymi nad zaokrąglonym murem baszty.

Baszta powstała w 1487 roku, jako ostateczne umocnienie średniowiecznych fortyfikacji Starego Przedmieścia. Początkowo miała cylindryczny kształt, z jedną ścianą ściętą. Posiadała stożkowy dach z niewielką sterczyną i czterema lukarnami oraz ganek strzelecki. Po wybudowaniu nowej lini zewnętrznych fortyfikacji (nowożytnych) w XVII wieku, baszta straciła znaczenie obronne. Zaczeła pełnić funkcję magazynu wojskowego. Budynek przetrwał II wojnę światową, w latach 60. XX wieku przeprowadzono prace zabezpieczające. W roku 1975 runął północno-zachodni narożnik baszty, następnie 3 marca 1982 zawaliła się cała północna część wieży. Obecnie jest ogrodzona i zabezpieczona przed dalszym zawaleniem.

Spacer Starym Przedmieściem i Dolnym Miastem

Dziś chciałabym zabrać Was na spacer. Pokazać miejsca w Gdańsku które szczególnie przypadły mi do gustu. Straciłam rachubę ile razy pokonywałam tą trasę. Nie ważne jaka jest pora roku czy to mglista jesień, mroźna zima, słoneczna wiosna czy upalne lato. Miejsca te mają swój urok.

Cała trasa ma około 2 km, ale mijamy dużo ciekawych i zabytkowych obiektów. Przy okazji spacerując wzdłuż Opływu Motławy, wsłuchując się w śpiew ptaków i patrząc w płynącą wodę człowiek jest w stanie odpocząć i zrelaksować się. Po drodze jest dużo ławeczek, na których można przysiąść i poobserwować przyrodę.

Dzisiejszy wpis będzie miał nieco inną formę, będzie miej treści a więcej zdjęć.

Trasa spaceru zaczyna się przy Białej Baszcie

Mała Zbrojownia, aktualnie budynek ASP.

Pozostałość po fontannie.

Budynek Lombardu, w późniejszych latach składnicy księgarskiej.

Wejście do Bastionu św. Gertrudy

Brama Nizinna

Pomnik na pamiątkę przybyłej po wojnie, do Gdańska ludności.

W tle Bastion Żubr.

Kamienna Śluza, widok na cztery dziewice.

Pozostałość młynu.

Budynek zajezdni tramwajowej.

Widok na ul. Wróbla przechodzącej w ul. Łąkową.

Dwór Uphagena, po prawej Szpital Najświętrzej Maryi Panny.

Budynek Kościoła pw. Niepokalanego Poczęcia NMP.

Budynek Łaźni Miejskiej, aktualnie Centrum Sztuki Współczesnej.

Mała Zbrojownia

Mała Zbrojownia znajduje się na Starym Przedmieściu. Została wybudowana w latach 1643-1645 według projektur Jerzego Strakowskiego. Nowy arsenał powstał z myślą odciążenia Wielkiej Zbrojowni.

Na parterze przechowywano broń ciężką, działa oraz kule armatnie. Cztery bramy, w razie zagrożenia, umożliwiały wyprowadzenia dział na zewnątrz. Natomiast na wyższych kondygnacjach składowano pistolety, strzelby i siodła. Wielkie okna umożliwiały przekazywanie przedmiotów bezpośrednio na plac. Oprócz funkcji magazynu wojskowego, Mała Zbrojownia służyła również do przechowywania elementów dekoracji, którymi uświetniano uroczyste wjazdy do Gdańska polskich monarchów.

Plac przylegający do zbrojowni służył pruskim żołnierzom jako plac musztry, i taką też nosił nazwę. Na przełomie XIX i XX wieku przekształcono dawny plac musztry w skwer, nazwany wówczas Placem Wałowym.

Budynek ucierpiał podczas II Wojny Światowej, został odbudowany w pierwotnej, siedemnastowiecznej formie, niestety w nieco skromniejszej odsłonie.

Na wschodniej ewewacji szczęśliwie przetrwała cenna płyta z herbem Gdańska wraz z datą ukończenia budowy – 1645.

Przez wiele lat gmach wykorzystywany był jako hala garażowa przedsiębiorstwa taksówkowego. Od 1993 roku mieści się tu Akademia Sztuk Pięknych, wydział rzeźby. Wzdłuż płotu można podziwiać dzieła studentów.

P.S. Tym razem również dziękuję mamie za zdjęcia. Drugie szczególnie mnie urzekło.

Brama Nizinna

W XVII wieku Gdańsk był otoczony pierścieniem wałów ziemnych. W roku 1626 według koncepcji Jana Strakowskiego powstała Brama Nizinna, która jest ustuowana na Starym Przedmieściu. To nowożytna brama miejska, która za zadanie miała bronić dostępu do Gdańska od strony Żuław. Nazwę zawdzięcza swojemu położeniu w kierunku nizinnych terenów rozciągających się na południe od miasta. Brama została wybudowana pomiędzy bastionami: św. Gertrudy i Żubrem (w tzw. kurtynie).

Została wykonana z cegły. Po zewnętrznej stronie murów wyłożono ją ozdobnym kamieniem, nad przejazdem został umieszony herb Gdańska oraz rok budowy. Główny przejazd to zasklepiony tunel, po obu stronach znajdują się przejścia dla ruchu pieszego. Nad bramą znajduje się watrownia służąca do obserwacji pobliskich terenów. W budynku Bramy Nizinnej znajduje się aktualnie Klub Morza Zejman.

Sama brama podczas II Wojny Światowej nie doznała zbyt wielu zniszczeń. Budynek należy do jednych z najwspanialszych gdańskich zabytków. Leży wśród zieleni wałów, w pobliżu Opływu Motławy, zdala od miejskiego gwaru. Bedąc na spacerze w pobliżu Starego Przedmieścia gorąco zachęcam aby przystanąć na moment i popatrzeć na te piękne stare mury, które stoją w tym miejscu niespełna 400 lat. Do dnia dzisiejszego widnieją wydrapane w murze imiona i nazwiska z początku XIX wieku. Na uwagę zasługują również drewniane wrota z nabitymi żelaznymi guzami i zaopatrzone w masywne zamki. Wrota zostały wymontowane z bramy celem konserwacji, trzeba mieć nadzieję, że niebawem wrócą na miejsce.

Brama Nizinna jest niestety jedyną historyczną bramą miasta, pod którą odbywa się ruch kołowy, co nie ma na nią dobrego wpływu.

P.S. Dziękuje mamie za udostępnienie zdjęcia. Pomimo, że dużo spaceruję po Gdańsku nie pstrykam zbyt wielu fotek. :)